“Ik ben vanmorgen vroeg om zes uur de grens over gestoken. Toen ging de grens tijdelijk open, gisteravond heb ik daar al uren zitten wachten maar vandaag mocht ik gelukkig Rwanda in.”

Aan het woord is Pascal, onze collega uit DR Congo die woensdag Goma wist te ontvluchtten, daar is de situatie nog zeer chaotisch nadat rebellenbeweging M23 de stad zondag 26 januari binnenviel. Pascal deelt zijn ervaringen met ons.

“Goma is in totale chaos en crisis, er wordt op heel veel plekken nog gevochten. M23 heeft de hoofdwegen in handen maar in de wijken wordt er nog uitgebreid gevochten. Er zijn (burger)milities die Goma verdedigen en veel wapens hebben. De gevechten zijn overal en mensen zijn in paniek. Er is geen controle meer en geen bescherming. Alle publieke voorzieningen liggen plat en niemand weet nog wie het voor het zeggen heeft. Sinds afgelopen vrijdag is er geen water, elektriciteit of internet in de stad, daarom is het heel moeilijk om in contact te blijven met familie, vrienden en collega’s.

Rondom mijn huis werd fel gevochten en ik durfde niet te kijken, ik verstopte me in mijn huis en bleef bidden dat het zou ophouden. Vanaf mijn balkon zag ik hoe de winkels in mijn straat werden geplunderd. Er lagen doden en gewonden op straat, die soms worden weggehaald en naar het ziekenhuis worden gebracht. Maar daar zijn ook nauwelijks voorzieningen en de mortuaria zijn overvol.

Gistermiddag was het iets rustiger en durfde ik mijn huis te verlaten. Ik ben uren bezig geweest om de stad te verlaten en richting de grens te trekken. Dat was zenuwslopend, maar ik durfde ook niet in Goma te blijven. Mijn familie woont in een andere stad en daar wil ik naar toe, ik was de enige van mijn familie die nog in Goma zat. Pas vlakbij de grens kon ik mijn telefoon opladen en had ik weer bereik. Toen liet ik mijn familie weten dat ik het gehaald had. Veel mensen vluchten naar de grens in overvolle vrachtwagens, de situatie is heel chaotisch.

De kinderen in Goma lijden het meest, velen hebben geen ouders die voor ze zorgen. Ze doen mee aan plunderingen in de hoop iets te eten te krijgen. Ze kunnen nergens schuilen en lopen groot gevaar want op straat worden veel mensen doodgeschoten. Ook worden kinderen verkracht en geslagen als ze in handen van milities vallen. Omdat er geen bescherming is worden ook veel vrouwen en meisjes verkracht door verschillende groepen, ze kunnen zich op geen enkele manier verdedigen.

De prijzen voor voedsel zijn meer dan verdubbeld en veel winkels zijn gesloten, het eten dat nog beschikbaar is kan je alleen kopen als je geld hebt. De meest kwetsbare groepen, zoals kinderen, krijgen vaak niets.

De kinderen in Goma zijn in groot gevaar, ze zitten op straat, worden niet beschermd, zijn ondervoed en ziek. Ze zijn getraumatiseerd door alles wat ze hebben gezien en meegemaakt. We moeten voor hen opkomen want hoe eerder we voor hen kunnen zorgen, hoe beter het is. Ze hebben recht op onze bescherming en hulp, zij zijn onze toekomst.”

Pascal is medewerker van Red een Kind in DR Congo

[button_primary link=”https://www.redeenkind.nl/noodhulp-congo/”]Geef voor noodhulp[/button_primary]

De stem van mijn man fluistert me wakker om 5 uur ’s ochtends op zondag 26 januari 2025: “Word wakker! Je moet nu je bed uit en je klaarmaken. Je mag niet te laat zijn, anders vind je geen plek meer op de boot naar Bukavu in Zuid-Kivu.” Het klonk haast onwerkelijk. Maar laten we even teruggaan naar een paar dagen eerder.

23 januari 2025: De ochtend van angst
Het was rond vier uur ’s ochtends toen we gewekt werden door het geluid van geweerschoten. Wat gebeurt er? Niemand wist het precies. Maar met de snelle opmars van de M23-rebellen baden we dat zij niet dichtbij Goma kwamen.  Om acht uur bereikte ik ons kantoor, waar iedereen elkaar vragend aankeek: “Weet iemand waarom we geweerschoten horen?” Ondertussen zag ik hoe het Congolese leger met hoge snelheid door de stad reed. De chaos veroorzaakte zelfs verkeersongelukken. De geruchten begonnen zich te verspreiden: M23 heeft Sake veroverd. Sake ligt op slechts 24 kilometer van Goma.
Rond elf uur zaten we in een spoedoverleg over de veiligheidssituatie. Het nieuws werd bevestigd: er zijn gevechten in de buurt van Sake. We werden naar huis gestuurd met het advies om thuis te blijven werken tot de situatie kalm zou worden. Maar het was duidelijk: de duisternis was begonnen.

Vluchtelingenstromen
De inwoners van Sake en de omliggende dorpen begonnen massaal te vluchten naar Goma. Toen ik thuiskwam, was er geen elektriciteit en geen water uit de kraan. “God, dit is alarmerend,” riep ik uit. Ik verloor geen tijd en begon eten in te slaan, zoveel als ik kon veroorloven, om voorbereid te zijn op wat komen ging. Die nacht werd de eerste van vele lange nachten. Bombardementen, geweerschoten, veranderend weer, totale duisternis. Zelfs het internet werd afgesloten.

24 januari: Nog meer chaos
De volgende dag veranderde er niets. Mensen begonnen massaal te evacueren.  Vluchtelingen uit kampen in Mugunga en Rusayo trokken naar veiligere gebieden. Rond het middaguur kwam het internet kort terug, en toen hoorden we het nieuws: de gouverneur van Goma was gedood in de gevechten. De situatie verslechterde verder. De M23-rebellen kwamen nu ook vanuit andere kanten, zoals Kibumba, nabij het vluchtelingenkamp van Kanyaruchinya. De gevechten tussen het leger en de M23 intensiveerden, en de angst werd ondraaglijk.

25 januari: De beslissing om te vertrekken
Met de constante gevechten in de stad besloten mijn man en ik te voet melk voor onze dochter te zoeken. Veel winkels waren gesloten, waardoor we ver moesten lopen voordat we iets vonden. Onderweg zagen we honderden soldaten, tanks en straaljagers op weg naar de frontlinie. Het geluid van ontploffende bommen was onophoudelijk. Mijn man zei: “Grace, jij moet morgenochtend met onze dochter vertrekken. De rebellen gaan Goma in nemen. Bukavu is niet helemaal veilig, maar op dit moment is het beter dan hier.” Die avond pakte ik onze spullen: alleen het hoognodige. We moesten vroeg opstaan om een ticket en een plek op de boot te bemachtigen, omdat veel mensen Goma probeerden te ontvluchten.

26 januari: de vlucht naar Bukavu
Om vijf uur ’s ochtends fluistert mijn man: “Word wakker! Je moet nu je bed uit en je klaarmaken. Je mag niet te laat zijn, anders vind je geen plek meer op de boot naar Bukavu in Zuid-Kivu.” Het was nog steeds zo donker dat het eerder op 1 uur ’s nachts leek. Ik maakte mijn dochter klaar, wekte de nanny en samen haastten we ons naar de haven. Om zes uur waren we er en, godzijdank, vonden we een plek op de boot. Ik smeekte mijn man om met ons mee te komen. Hij weigerde, vastbesloten om ons huis te bewaken en later te vertrekken. Nog geen uur nadat we waren vertrokken, nam M23 Goma in. Vluchten vanaf de luchthaven werden stilgelegd, en er was geen verkeer meer over het Kivumeer. Overal waren geweerschoten en bomexplosies te horen.

Een nachtmerrie zonder einde
In Bukavu leek het alsof de nachtmerrie doorging. Ik kon niet slapen. Mijn gedachten waren constant bij de mensen in Goma: mijn familie, mijn vrienden, en vooral mijn man die was achtergebleven. De situatie verslechterde snel. Gevechten vonden nu plaats in de stad zelf. Het dieptepunt kwam toen een bom het grote ziekenhuis in Goma trof, waar kinderen in de neonatologie-afdeling werden gedood. Het is onvoorstelbaar wat de moeders daar doormaakten, de vrouwen die net waren bevallen, of degenen die hun geliefden verloren in de kampen waar ze zich veilig waanden.

Een gebed voor Goma
Ik zou niemand wensen in mijn schoenen te staan, laat staan in die van de mensen in Goma op dit moment. Alsjeblieft, bid voor hen. Want waar twee of meer mensen samenkomen in gebed, in de naam van Jezus, daar is Jezus aanwezig.

Grace is communicatiemedewerker van Red een Kind in DR Congo

[button_primary link=”https://www.redeenkind.nl/noodhulp-congo/”]Geef voor noodhulp[/button_primary]

Sinds afgelopen week laaide het geweld rondom de miljoenenstad Goma fel op. De rebellengroep M23 heeft de stad ingenomen en veroverd op het Congoleze leger. In de stad, waar meer dan een miljoen vluchtelingen de afgelopen maanden een veilig heenkomen zochten, is al dagen geen elektriciteit en water meer beschikbaar. Mensen proberen weg te komen uit de stad maar dat lijkt bijna onmogelijk: het vliegveld is gesloten, boten op het Kivumeer (de enige verbinding met buurland Burundi) varen niet meer en de wegen zijn afgesloten door de rebellen.   

Het kantoor van Red een Kind in Goma is gesloten en onze programma’s in Goma zijn tijdelijk stilgelegd. De meeste collega’s hebben de stad afgelopen weekend verlaten, maar enkelen hebben ervoor gekozen te blijven. Gelukkig zijn alle stafleden en hun families vooralsnog veilig. We blijven nauw in contact met hen en volgen de situatie op de voet. De wil om het werk te hervatten is groot, zodra de situatie het toelaat willen we zo snel mogelijk verder om impact te blijven maken in deze instabiele regio. 

Onze gebeden gaan uit naar de kinderen in onze projecten, de schatting is dat er minstens 100.000 kinderen onder de vijf op de vlucht zijn of vast zitten in de stad. Veel van hen zijn alleen en hebben geen ouders of verzorgers meer. We bidden voor veiligheid, rust en een duurzame oplossing en vragen onze achterban om met ons mee te bidden. Naast de kinderen staan we ook stil bij onze collega’s; mensen die dagelijks hun leven wagen om er voor kinderen in nood te zijn. We bidden dat zij samen met hun families op een veilige plek zijn.  

Zodra de situatie het toelaat, zullen wij onze projecten hervatten. Wij blijven werken aan een betere toekomst voor de kinderen en families die dit conflict hard treft.

[button_primary link=”https://www.redeenkind.nl/noodhulp-congo/”]Geef voor noodhulp in DR Congo[/button_primary]

Tin, kobalt en goud. Terwijl ik rondloop in een vluchtelingenkamp in DR Congo voor een bezoek aan Red een Kind-projecten, denk ik steeds weer aan tin, kobalt, en goud…

Eigenlijk allemaal gewoon stenen uit de grond, maar ook heel waardevolle mineralen waar de grootste landen van de wereld om vechten. Elk elektronisch apparaat zit er vol mee, jouw mobiel, laptop of elektrische auto kan niet zonder. En de vraag neemt alleen maar toe.

3.000 hygiënepakketten, 2.000 onderdakpakketten, voorlichting over hygiëne en in totaal ruim 57.700 mensen bereikt. Dat is het effect van een noodhulpactie van Red een Kind in Somalië. Afgelopen half jaar werkten we daar samen met de Dutch Relief Alliance (DRA).

El Niño, een natuurverschijnsel waarbij koel zeewater sterk opwarmt, veroorzaakt onder andere hevige regenval in Somalië. Als gevolg hiervan stroomden eind vorig jaar rivieren over en kwamen hele gebieden onder water te staan. Huizen stortten in en landbouwgronden werden verwoest, waardoor oogsten en vee verloren gingen.

Beter onderdak
Duizenden gezinnen sloegen op de vlucht en belandden in vluchtelingenkampen. Deze zijn inmiddels overvol. Veel gezinnen leven er in provisorische tenten of onder plastic zeilen. Zonder fatsoenlijk onderdak zijn mannen, vrouwen en kinderen kwetsbaar voor gezondheidsproblemen en ook privacy is er niet.

Een informeel opvangkamp in het zuiden van Somalië

In dit soort kampen verleende Red een Kind (nood)hulp. Bijvoorbeeld door voorlichting te geven over hygiëne en mensen te trainen die op hun beurt ook weer deze voorlichting kunnen geven. Daarnaast was de hulp heel praktisch: we deelden bijvoorbeeld onderdakpakketten uit. Zo’n pakket bestaat uit zeilen, touw en haringen. Het biedt een gezin niet alleen bescherming tegen zon, zand of regen, maar geeft ook privacy en veiligheid. Hoewel dit een tijdelijke oplossing is, is het tegelijk een eerste stap voor een gezin naar het weer oppakken van hun leven.

Hoe gaat dat uitdelen in zijn werk?
Bij het uitdelen van hulpgoederen werken we nauw samen met plaatselijke autoriteiten en lokale leiders. Hierbij wordt erop toegezien dat de meest kwetsbare mensen de hulp ook echt ontvangen, zoals eenpersoonshuishoudens en ouderen. Het transport van de goederen is een hele uitdaging. Wegen zijn slecht begaanbaar – als ze er al zijn, en de veiligheid onderweg is echt een probleem.

Onderdakpakketten liggen klaar om uitgedeeld te worden

Beter beschermd
De alleenstaande moeder Fartun is een van de mensen die hulp ontving. Ze vertelt: “Waar wij woonden, overstroomde de rivier het dorp. Het regende te hard en ineens ging het heel snel. We konden niets uit ons huis meenemen; alles stond binnen de kortste keren onder water. We hadden geen andere keuze dan hierheen te komen.” Fartun en haar kinderen wonen nu al een paar maanden in het kamp, dus ze is heel dankbaar voor de geboden hulp. “Dit is wat we zo hard nodig hadden. Met dit pakket kunnen we ons onderdak verbeteren. Ik zal het dak bedekken met het plastic zeil en het dan vastmaken met de pinnen en vastbinden met het touw. Dat is erg handig bij regen of hete zon. Het beschermt onze spullen tegen weersinvloeden. Mijn gezin is hierdoor beter beschermd. Het waait hier hard en nu komt er nog veel zand binnen. Dat is niet goed voor het eten en andere dingen. Het onderdakpakket beschermt ons daar ook tegen. Ik waardeer jullie voor de spullen en de steun.”

Fartun kwam een van de 2.000 onderdakpakketten halen

Dutch Relief Alliance
De Dutch Relief Alliance (DRA) bestaat uit veertien Nederlandse humanitaire organisaties die samenwerken met het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken en veel lokale organisaties om (nood)hulp te bieden in landen als Somalië en Zuid-Soedan.

© Foto’s: Medair

Al jarenlang wordt Rumonge, een gebied in het zuidwesten van Burundi, regelmatig getroffen door noodweer en overstromingen, zo ook afgelopen voorjaar. Duizenden mensen raakten in de problemen en verschillende organisaties schoten toe om te helpen. Red een Kind ging aan de slag in Rumonge en deelde leningen en noodpakketten uit onder 828 mensen in 120 gezinnen.

De overstromingen als gevolg van El Niño troffen duizenden huishoudens in Rumonge. 729 hectare akkerland werd vernield, 3.186 huizen verwoest en 16.238 mensen sloegen op de vlucht voor het water.

Noodpakketten en geld
Eind juni deelde Red een Kind daarom aan 120 gezinnen geld of noodpakketten uit. Deze pakketten bevatten heel praktische voorwerpen zoals twee slaapmatten, jerrycans, pannen, lampen op zonne-energie en eetgerei voor vijf personen. Het geld was om voedsel van te kopen, gezinnen betalen dit terug zodra ze kunnen.

“Deze families verloren alles, maar Red een Kind helpt hen weer op de been”, vertelt Celia. Zij was aanwezig bij het uitdelen van de pakketten. “Hun huizen zijn nog niet hersteld en de uitdagingen nog niet voorbij, maar ze weten dat ze er niet alleen voor staan.”

Plannen voor de toekomst
We hebben nog een uitdeelmoment op de planning staan en hopen hiermee 480 gezinnen te bereiken. We proberen eerst in kaart te krijgen waar zij nu verblijven en wat ze nodig hebben. Daarbij zorgen we ervoor dat kinderen altijd profiteren van wat we doen. Zij zijn immers de reden dat we ons werk doen.