De stem van mijn man fluistert me wakker om 5 uur ’s ochtends op zondag 26 januari 2025: “Word wakker! Je moet nu je bed uit en je klaarmaken. Je mag niet te laat zijn, anders vind je geen plek meer op de boot naar Bukavu in Zuid-Kivu.” Het klonk haast onwerkelijk. Maar laten we even teruggaan naar een paar dagen eerder.

23 januari 2025: De ochtend van angst
Het was rond vier uur ’s ochtends toen we gewekt werden door het geluid van geweerschoten. Wat gebeurt er? Niemand wist het precies. Maar met de snelle opmars van de M23-rebellen baden we dat zij niet dichtbij Goma kwamen.  Om acht uur bereikte ik ons kantoor, waar iedereen elkaar vragend aankeek: “Weet iemand waarom we geweerschoten horen?” Ondertussen zag ik hoe het Congolese leger met hoge snelheid door de stad reed. De chaos veroorzaakte zelfs verkeersongelukken. De geruchten begonnen zich te verspreiden: M23 heeft Sake veroverd. Sake ligt op slechts 24 kilometer van Goma.
Rond elf uur zaten we in een spoedoverleg over de veiligheidssituatie. Het nieuws werd bevestigd: er zijn gevechten in de buurt van Sake. We werden naar huis gestuurd met het advies om thuis te blijven werken tot de situatie kalm zou worden. Maar het was duidelijk: de duisternis was begonnen.

Vluchtelingenstromen
De inwoners van Sake en de omliggende dorpen begonnen massaal te vluchten naar Goma. Toen ik thuiskwam, was er geen elektriciteit en geen water uit de kraan. “God, dit is alarmerend,” riep ik uit. Ik verloor geen tijd en begon eten in te slaan, zoveel als ik kon veroorloven, om voorbereid te zijn op wat komen ging. Die nacht werd de eerste van vele lange nachten. Bombardementen, geweerschoten, veranderend weer, totale duisternis. Zelfs het internet werd afgesloten.

24 januari: Nog meer chaos
De volgende dag veranderde er niets. Mensen begonnen massaal te evacueren.  Vluchtelingen uit kampen in Mugunga en Rusayo trokken naar veiligere gebieden. Rond het middaguur kwam het internet kort terug, en toen hoorden we het nieuws: de gouverneur van Goma was gedood in de gevechten. De situatie verslechterde verder. De M23-rebellen kwamen nu ook vanuit andere kanten, zoals Kibumba, nabij het vluchtelingenkamp van Kanyaruchinya. De gevechten tussen het leger en de M23 intensiveerden, en de angst werd ondraaglijk.

25 januari: De beslissing om te vertrekken
Met de constante gevechten in de stad besloten mijn man en ik te voet melk voor onze dochter te zoeken. Veel winkels waren gesloten, waardoor we ver moesten lopen voordat we iets vonden. Onderweg zagen we honderden soldaten, tanks en straaljagers op weg naar de frontlinie. Het geluid van ontploffende bommen was onophoudelijk. Mijn man zei: “Grace, jij moet morgenochtend met onze dochter vertrekken. De rebellen gaan Goma in nemen. Bukavu is niet helemaal veilig, maar op dit moment is het beter dan hier.” Die avond pakte ik onze spullen: alleen het hoognodige. We moesten vroeg opstaan om een ticket en een plek op de boot te bemachtigen, omdat veel mensen Goma probeerden te ontvluchten.

26 januari: de vlucht naar Bukavu
Om vijf uur ’s ochtends fluistert mijn man: “Word wakker! Je moet nu je bed uit en je klaarmaken. Je mag niet te laat zijn, anders vind je geen plek meer op de boot naar Bukavu in Zuid-Kivu.” Het was nog steeds zo donker dat het eerder op 1 uur ’s nachts leek. Ik maakte mijn dochter klaar, wekte de nanny en samen haastten we ons naar de haven. Om zes uur waren we er en, godzijdank, vonden we een plek op de boot. Ik smeekte mijn man om met ons mee te komen. Hij weigerde, vastbesloten om ons huis te bewaken en later te vertrekken. Nog geen uur nadat we waren vertrokken, nam M23 Goma in. Vluchten vanaf de luchthaven werden stilgelegd, en er was geen verkeer meer over het Kivumeer. Overal waren geweerschoten en bomexplosies te horen.

Een nachtmerrie zonder einde
In Bukavu leek het alsof de nachtmerrie doorging. Ik kon niet slapen. Mijn gedachten waren constant bij de mensen in Goma: mijn familie, mijn vrienden, en vooral mijn man die was achtergebleven. De situatie verslechterde snel. Gevechten vonden nu plaats in de stad zelf. Het dieptepunt kwam toen een bom het grote ziekenhuis in Goma trof, waar kinderen in de neonatologie-afdeling werden gedood. Het is onvoorstelbaar wat de moeders daar doormaakten, de vrouwen die net waren bevallen, of degenen die hun geliefden verloren in de kampen waar ze zich veilig waanden.

Een gebed voor Goma
Ik zou niemand wensen in mijn schoenen te staan, laat staan in die van de mensen in Goma op dit moment. Alsjeblieft, bid voor hen. Want waar twee of meer mensen samenkomen in gebed, in de naam van Jezus, daar is Jezus aanwezig.

Grace is communicatiemedewerker van Red een Kind in DR Congo

[button_primary link=”https://www.redeenkind.nl/noodhulp-congo/”]Geef voor noodhulp[/button_primary]

Sinds afgelopen week laaide het geweld rondom de miljoenenstad Goma fel op. De rebellengroep M23 heeft de stad ingenomen en veroverd op het Congoleze leger. In de stad, waar meer dan een miljoen vluchtelingen de afgelopen maanden een veilig heenkomen zochten, is al dagen geen elektriciteit en water meer beschikbaar. Mensen proberen weg te komen uit de stad maar dat lijkt bijna onmogelijk: het vliegveld is gesloten, boten op het Kivumeer (de enige verbinding met buurland Burundi) varen niet meer en de wegen zijn afgesloten door de rebellen.   

Het kantoor van Red een Kind in Goma is gesloten en onze programma’s in Goma zijn tijdelijk stilgelegd. De meeste collega’s hebben de stad afgelopen weekend verlaten, maar enkelen hebben ervoor gekozen te blijven. Gelukkig zijn alle stafleden en hun families vooralsnog veilig. We blijven nauw in contact met hen en volgen de situatie op de voet. De wil om het werk te hervatten is groot, zodra de situatie het toelaat willen we zo snel mogelijk verder om impact te blijven maken in deze instabiele regio. 

Onze gebeden gaan uit naar de kinderen in onze projecten, de schatting is dat er minstens 100.000 kinderen onder de vijf op de vlucht zijn of vast zitten in de stad. Veel van hen zijn alleen en hebben geen ouders of verzorgers meer. We bidden voor veiligheid, rust en een duurzame oplossing en vragen onze achterban om met ons mee te bidden. Naast de kinderen staan we ook stil bij onze collega’s; mensen die dagelijks hun leven wagen om er voor kinderen in nood te zijn. We bidden dat zij samen met hun families op een veilige plek zijn.  

Zodra de situatie het toelaat, zullen wij onze projecten hervatten. Wij blijven werken aan een betere toekomst voor de kinderen en families die dit conflict hard treft.

[button_primary link=”https://www.redeenkind.nl/noodhulp-congo/”]Geef voor noodhulp in DR Congo[/button_primary]

Elk kind heeft recht op onderwijs. Ook als dit kind opgroeit in een land met een constante dreiging van conflict, natuurrampen en armoede. Zoals Zuid-Soedan. Vanaf 20 november, de Internationale Dag voor de Rechten van het Kind, is Red een Kind daarom gestart met een najaarscampagne over het belang van onderwijs voor kinderen in dit land. 

Zuid-Soedan is een bijzonder onveilig land voor kinderen waar de Rechten van het Kind met de voet worden getreden. Conflicten, natuurrampen en armoede hebben ervoor gezorgd dat meer dan vier miljoen Zuid-Soedanezen ontheemd zijn geraakt. Volgens cijfers van de VN lijdt ruim 65 procent honger. De meeste vluchtelingen in Zuid-Soedan zijn vrouwen en kinderen. Voor Red een Kind voldoende reden om volop in te zetten op het ontwikkelen van duurzame projecten in Zuid-Soedan. Deze projecten zijn met name gericht op het verbeteren van de veiligheid en de levensstandaard van jonge kinderen.  

Scholen in Zuid-Soedan
Het afgelopen jaar werkte Red een Kind er in Zuid-Soedan met name hard aan om ook aan de jongste kinderen goed onderwijs te kunnen bieden. Met geld vanuit het Red een Kind Noodfonds werden in de regio Pibor bijvoorbeeld lokalen in twee peuter-/kleuterscholen gebouwd. Een enorme uitdaging omdat in Zuid-Soedan de tijd om te bouwen krap is. Zodra het regenseizoen begint wordt dit deel van het land onbereikbaar. Door de hevige regen overstroomt de rivier waarachter het dorp ligt en is het onmogelijk zware bouwmaterialen over de weg te vervoeren. De bouw van beide lokalen lukte mede dankzij de hulp van de dorpsgemeenschap; die hielp mee met het afgraven van de fundering en het metselwerk. 

Training en schoolmeubilair
Hoewel de lokalen er nu staan, is het werk van Red een Kind allesbehalve klaar. Zo zitten de kinderen nog op de vloer, omdat er nog geen geld is voor meubilair en missen de kinderen leer- en speelmaterialen. Daarnaast hebben de leerkrachten die er zijn goede training nodig en hebben veel kinderen behoefte aan traumazorg om te leren omgaan met hun ervaringen. Ook is er een grote wens om samen met de dorpsgemeenschap moestuinen te creëren en te onderhouden voor het maken van gezonde schoollunches.  

In Zuid-Soedan ziet Red een Kind een jonge generatie opstaan die beseft dat onderwijs het verschil maakt tussen een leven in armoede en een leven met kansen. Een van hen is David (24 jaar). Hij werkt op vrijwillige basis als leerkracht op een van de scholen in Zuid-Soedan. “Ik zat op school in Kenia, maar ben teruggekomen omdat mijn ouders geen geld meer hebben om mijn school te betalen. Nu zet ik me hier in. Ik wil dat kinderen net als ik vroeger de kans krijgen om naar school te gaan.” 

Geloof in Zuid-Soedan!
In de campagne wordt gevraagd om, net als Red een Kind, te geloven in het belang van onderwijs en te helpen bij het waarborgen van het onderwijs op de scholen in Zuid-Soedan. Meer over de campagne en de situatie in Zuid-Soedan, is te vinden op www.redeenkind.nl/geloofinzuidsoedan 

Tin, kobalt en goud. Terwijl ik rondloop in een vluchtelingenkamp in DR Congo voor een bezoek aan Red een Kind-projecten, denk ik steeds weer aan tin, kobalt, en goud…

Eigenlijk allemaal gewoon stenen uit de grond, maar ook heel waardevolle mineralen waar de grootste landen van de wereld om vechten. Elk elektronisch apparaat zit er vol mee, jouw mobiel, laptop of elektrische auto kan niet zonder. En de vraag neemt alleen maar toe.