In Goma, een stad getekend door conflict, vinden kinderen weer hoop. Dankzij lokale projecten krijgen ze toegang tot onderwijs en gezondheidszorg.

Nia is 14 jaar en woont in Malawi. Ze vertelt hoe ze als sponsorkind de hulp van Red een Kind ervaart. In het vluchtelingenkamp voelt ze zich veilig dankzij de tent die ze kreeg.

Eind vorig jaar zijn we samen met de Dutch Relief Alliance (DRA) een Acute Joint Response gestart in de Democratische Republiek Congo. Dit noodhulpproject is gericht op het helpen van bevolkingsgroepen die getroffen zijn door de recente gewapende conflicten in het oosten van de DRC. Waaronder in het bijzonder gezinnen die recent zijn teruggekeerd nadat ze gedwongen moesten vluchten voor geweld en bijzonder kwetsbare groepen, zoals jonge kinderen.

Begin deze maand ontvingen 770 kwetsbare gezinnen in de Ruzizi-vlakte noodhulp in de vorm van onderdak en essentiëlen huishoudelijke producten. Veel van deze gezinnen hebben al eerder moeten vluchten en zijn hierdoor alles kwijtgeraakt. De noodpakketten die aan hen werden uitgedeeld bestaan uit essentiële producten zoals zeilen en touwen voor de bouw van tenten, matrassen, dekens, keukengerei (potten en lepels), bekers, matten en zeep.

Naast de directe noodhulp heeft dit project ook het doel de veiligheidsrisico’s te verminderen, het hervestigingsproces van gevluchte gezinnen te ondersteunen en de waardigheid te herstellen van bevolkingsgroepen die door gewapend geweld zijn getroffen.

Over de Dutch Relief Alliance
De Dutch Relief Alliance bestaat uit veertien Nederlandse humanitaire organisaties die samenwerken met het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken en lokale organisaties om (nood)hulp te bieden in landen als DR Congo, Somalië en Zuid-Soedan. 

De 11-jarige Amini zoekt al haar leven lang veiligheid. Ze is een van de honderdduizenden kinderen uit DR Congo die op de vlucht zijn voor geweld. Dit is haar verhaal.

Amini vertelt: “Ik was op het land bonen aan het planten met mijn moeder en zus toen we plotseling geweerschoten hoorden. We begonnen meteen te rennen. Op blote voeten, onze schoenen lieten we in alle haast achter. We kwamen terecht in een vluchtelingenkamp waar we de eerste nacht alleen een zeil hadden om op te slapen. We lagen buiten in de regen.”  

‘De kogels gingen dwars door alle tenten heen’
Het leven in het kamp is zwaar, ook voor de moeder van Amini. Zij sterft enige tijd later. Amini blijft samen met haar zus alleen achter. Hun vader leeft al niet meer. “Gelukkig werden we geholpen door hulporganisaties. In totaal verbleven we drie jaar in het kamp. Al die tijd konden we niet naar school”. 

De situatie blijft onveilig. Amini vertelt: “Ik was met mijn zus in Goma om langs de deuren te gaan voor eten toen de rebellen M23 binnenvielen en er opnieuw geweld uitbrak. De kogels gingen dwars door alle tenten heen waardoor er veel mensen stierven of elkaar kwijtraakten in de chaos.” 

Een veilige plek
Amini en haar zus moeten opnieuw vluchten. Onderweg worden ze opgevangen door een vrouw die ze van thuis kennen. “Ze vroeg waar onze moeder was en zei dat we bij haar konden blijven. Ze nam ons mee naar het kamp waar we nu verblijven. Dankzij haar kunnen we hier weer naar school”, vertelt Amini trots. 

Ik heb geleerd om niet te blijven denken aan wat er gebeurd is.

In het kamp is ook een veilige plek van Red een Kind. Daar krijgen de zusjes mentale begeleiding en kunnen ze spelen. “Ik heb geleerd om niet te blijven denken aan wat er gebeurd is. Samen met mijn vrienden doe ik mee aan verschillende activiteiten. Dat geeft rust. Ik hoop dat Red een Kind hier nog jaren blijft en nog veel meer kinderen kan helpen.” 

In de Democratische Republiek Congo groeien honderdduizenden kinderen elke dag op tussen geweld, angst en onzekerheid. Onbezorgd kind zijn is er allesbehalve vanzelfsprekend. Toch zijn er ook lichtpuntjes, middenin alle chaos. De 13-jarige Irene en haar jongere zusje Fina raakten alles kwijt, maar vonden hoop bij de veilige plek van Red een Kind. 

Ruim een jaar geleden woonde Irene met haar vader, moeder, twee broertjes en zusje Fina in een dorp in Masisi, Oost-Congo. Irene vertelt: “Op een dag hoorden we geweerschoten. De situatie was zo ernstig dat mijn moeder, Fina en ik begonnen te rennen. Sinds die dag hebben we mijn vader en broertjes niet meer gezien. We weten niet waar ze zijn heengegaan.” 

Op de vlucht 
Het gezin wordt opgevangen in een vluchtelingenkamp in Goma, waar Irene en haar zusje Fina weer naar school kunnen. Toch blijken ze ook daar niet veilig. “Toen we in de klas zaten, hoorden we opnieuw schoten en bommen. Ik ben samen met mijn zusje naar onze tent gerend, maar die was verwoest en onze moeder was nergens te vinden,” vertelt Irene. “Daarom volgden we de stroom van vluchtende mensen, zonder te weten waarheen. Gelukkig werden we opgevangen door een vrouw: Nathalie. Ze beloofde dat ze zou helpen om onze moeder te zoeken.” 

Een paar dagen later komt Nathalie niet meer thuis. Irene blijft samen met haar zusje en de zes kinderen van Nathalie alleen achter. “We voelden ons niet meer veilig, eerder hadden twee soldaten de deur al opengebroken en ons mishandeld.”  

Liefde en herstel 
Toch is er hoop… In het dorp is een veilige plek van Red een Kind. Op deze plek, herkenbaar aan de witte Red een Kind-tent, kunnen Irene en haar zusje in een veilige en rustige omgeving weer kind zijn. Ze krijgen de zorg, liefde en aandacht die ze nodig hebben, maken muziek samen en doen mee aan educatieve spelletjes. Irene vertelt: “Het leven is niet makkelijk, maar sinds ik hier ben, heb ik weer hoop. Hoop op dat ik mijn moeder zal vinden en dat we weer terug naar huis kunnen. Mijn zusje en ik willen graag weer naar school, net als andere kinderen.” 

Het is weinig in het nieuws, maar de onrust in DR Congo is nog niet afgenomen. Onze collega Grace houdt ons vanuit Burundi op de hoogte over het noodhulpproject dat Red een Kind is gestart.

Samen met de Dutch Relief Alliance (DRA) startten we een noodhulpproject in Goma. Dat dit hard nodig is, blijkt wel uit Grace’ verhalen en de foto’s die ze doorstuurt.

Gewonde kinderen
Veel kinderen zijn gewond geraakt door rondvliegende kogels of explosieven. Grace: “Alsof dat nog niet erg genoeg is, werd er vlakbij een kerk nog een explosief gevonden waardoor een gevaarlijke situatie ontstond. In allerijl zijn er experts bij geroepen om het te verwijderen en zo nog meer schade te voorkomen.”

Kindvriendelijke plekken als opvang
In DR Congo hadden we al zogenaamde Child friendly spaces; veilige plekken voor kinderen die te maken hebben met geweld en trauma’s. Grace vertelt: “Deze plekken zijn nu omgebouwd tot schuilplaatsen voor Congolese vluchtelingen. In de paar scholen waar wij mee samenwerken zitten nu ook mensen die gevlucht zijn. Als de lessen beginnen, halen ze hun spullen weg om ruimte te maken voor de kinderen.”

Beschadigde scholen
Grace deelt ook verhalen over scholen die geplunderd worden: “Een van de scholen waarmee wij werken werd opengebroken en bestolen. Het kantoor van de directeur is vernield. De school probeert de lessen weer op te starten, maar we zagen dat er maar twee studenten en zeven docenten op kwamen dagen.

Ook bij een andere school werd ingebroken. Zowel op het schoolplein als in de klaslokalen werden spullen vernield. We hoorden van gebroken deuren, ingegooide ramen, gestolen banken en lesmaterialen en het plein was door mensen bevuild.”

Verplicht vertrek
Er liggen meerdere grote vluchtelingenkampen bij Goma. Hier leven duizenden mensen die vanuit andere dorpen naar Goma zijn gevlucht. M23 dwingt nu mensen terug te keren naar hun eigen dorp. “Binnen 72 uur moesten ze vertrekken, maar dat lukte niet iedereen. Ook deze mensen zochten hun toevlucht tot kerken en scholen.”

Wat doet Red een Kind?
We willen kinderen en gezinnen in Goma door deze crisis heen helpen. Daarom zetten we in op levensreddende hulp en stabiele, veilige plekken bieden. Hoe?

• Kinderbescherming: We proberen kinderen die hun familie kwijtgeraakt zijn met hen te herenigen. Ook zetten we nieuwe kindvriendelijke, veilige ruimtes op waar kinderen toegang hebben tot psychosociale hulp en onderwijs.
• Geld geven: We helpen gezinnen zodat ze in hun essentiële behoeften kunnen voorzien.
• Water en hygiëne: We delen maandverband uit, bouwen noodtoiletten en geven voorlichting over hygiëne om de uitbraak van ziektes zoveel mogelijk te voorkomen.

De noodhulp wordt van februari tot augustus geboden in drie gebieden in en rondom Goma, namelijk in Kiroshe, Nyirangongo en Karisimbi. In totaal verwachten we 114.941 mensen te bereiken.

Dutch Relief Alliance
De Dutch Relief Alliance bestaat uit veertien Nederlandse humanitaire organisaties die samenwerken met het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken en veel lokale organisaties om (nood)hulp te bieden in landen als DR Congo, Somalië en Zuid-Soedan.

[button_primary link=”https://www.redeenkind.nl/noodhulp-congo/”]Geef ook voor DR Congo[/button_primary]

In het oosten van DR Congo zijn de afgelopen weken door de gevechten tussen het regeringsleger en de rebellengroep M23 duizenden mensen hun thuis ontvlucht. Een van de plekken waar zij tijdelijk onderdak vinden, is een basisschool vlakbij Goma. Deze school is omgebouwd tot een opvanglocatie voor 176 ontheemde huishoudens.

In de school schuilen kinderen, waaronder 55 meisjes, en volwassenen, waarvan 35 vrouwen. Red een Kind biedt hier in samenwerking met UNICEF noodhulp aan. We ondersteunen kinderen met psychosociale activiteiten via mobiele kindvriendelijke ruimtes en zorgen voor bescherming en begeleiding van alleenstaande en gescheiden kinderen en hun families.

Hulp voor moeder en kind
Op vrijdag 7 februari 2025 vond er een bijzondere gebeurtenis plaats op de opvanglocatie. Een 35-jarige vrouw, moeder van acht kinderen, beviel in het klaslokaal waar zij samen met haar gezin schuilde voor het geweld. Het was geen gemakkelijke bevalling. De baby kwam met complicaties ter wereld en werd met spoed overgebracht naar het gezondheidscentrum van Mubi, waar een mobiel team noodhulp verleende. Gelukkig zijn zowel moeder als kind na intensieve zorg nu stabiel en weer terug in de opvanglocatie.

De vrouw, die eerder met haar gezin moest vluchten uit Masisi, heeft een lange en moeilijke reis achter de rug. Ondanks alles sprak ze haar diepe dankbaarheid uit voor de steun die ze heeft ontvangen: “Ik weet niet wat we zonder deze hulp hadden moeten doen.”

Dankzij de steun van onze donateurs kunnen wij kwetsbare gezinnen zoals deze blijven helpen. Maar de nood blijft groot en de situatie kritiek. Help mee en steun onze noodhulpcampagne om levens te redden in Goma en omstreken. Samen maken we een verschil.

[button_primary link=”https://www.redeenkind.nl/noodhulp-oost-congo/” target=”_self”]Geef voor noodhulp[/button_primary]

“Ik ben vanmorgen vroeg om zes uur de grens over gestoken. Toen ging de grens tijdelijk open, gisteravond heb ik daar al uren zitten wachten maar vandaag mocht ik gelukkig Rwanda in.”

Aan het woord is Pascal, onze collega uit DR Congo die woensdag Goma wist te ontvluchtten, daar is de situatie nog zeer chaotisch nadat rebellenbeweging M23 de stad zondag 26 januari binnenviel. Pascal deelt zijn ervaringen met ons.

“Goma is in totale chaos en crisis, er wordt op heel veel plekken nog gevochten. M23 heeft de hoofdwegen in handen maar in de wijken wordt er nog uitgebreid gevochten. Er zijn (burger)milities die Goma verdedigen en veel wapens hebben. De gevechten zijn overal en mensen zijn in paniek. Er is geen controle meer en geen bescherming. Alle publieke voorzieningen liggen plat en niemand weet nog wie het voor het zeggen heeft. Sinds afgelopen vrijdag is er geen water, elektriciteit of internet in de stad, daarom is het heel moeilijk om in contact te blijven met familie, vrienden en collega’s.

Rondom mijn huis werd fel gevochten en ik durfde niet te kijken, ik verstopte me in mijn huis en bleef bidden dat het zou ophouden. Vanaf mijn balkon zag ik hoe de winkels in mijn straat werden geplunderd. Er lagen doden en gewonden op straat, die soms worden weggehaald en naar het ziekenhuis worden gebracht. Maar daar zijn ook nauwelijks voorzieningen en de mortuaria zijn overvol.

Gistermiddag was het iets rustiger en durfde ik mijn huis te verlaten. Ik ben uren bezig geweest om de stad te verlaten en richting de grens te trekken. Dat was zenuwslopend, maar ik durfde ook niet in Goma te blijven. Mijn familie woont in een andere stad en daar wil ik naar toe, ik was de enige van mijn familie die nog in Goma zat. Pas vlakbij de grens kon ik mijn telefoon opladen en had ik weer bereik. Toen liet ik mijn familie weten dat ik het gehaald had. Veel mensen vluchten naar de grens in overvolle vrachtwagens, de situatie is heel chaotisch.

De kinderen in Goma lijden het meest, velen hebben geen ouders die voor ze zorgen. Ze doen mee aan plunderingen in de hoop iets te eten te krijgen. Ze kunnen nergens schuilen en lopen groot gevaar want op straat worden veel mensen doodgeschoten. Ook worden kinderen verkracht en geslagen als ze in handen van milities vallen. Omdat er geen bescherming is worden ook veel vrouwen en meisjes verkracht door verschillende groepen, ze kunnen zich op geen enkele manier verdedigen.

De prijzen voor voedsel zijn meer dan verdubbeld en veel winkels zijn gesloten, het eten dat nog beschikbaar is kan je alleen kopen als je geld hebt. De meest kwetsbare groepen, zoals kinderen, krijgen vaak niets.

De kinderen in Goma zijn in groot gevaar, ze zitten op straat, worden niet beschermd, zijn ondervoed en ziek. Ze zijn getraumatiseerd door alles wat ze hebben gezien en meegemaakt. We moeten voor hen opkomen want hoe eerder we voor hen kunnen zorgen, hoe beter het is. Ze hebben recht op onze bescherming en hulp, zij zijn onze toekomst.”

Pascal is medewerker van Red een Kind in DR Congo

[button_primary link=”https://www.redeenkind.nl/noodhulp-congo/”]Geef voor noodhulp[/button_primary]

De stem van mijn man fluistert me wakker om 5 uur ’s ochtends op zondag 26 januari 2025: “Word wakker! Je moet nu je bed uit en je klaarmaken. Je mag niet te laat zijn, anders vind je geen plek meer op de boot naar Bukavu in Zuid-Kivu.” Het klonk haast onwerkelijk. Maar laten we even teruggaan naar een paar dagen eerder.

23 januari 2025: De ochtend van angst
Het was rond vier uur ’s ochtends toen we gewekt werden door het geluid van geweerschoten. Wat gebeurt er? Niemand wist het precies. Maar met de snelle opmars van de M23-rebellen baden we dat zij niet dichtbij Goma kwamen.  Om acht uur bereikte ik ons kantoor, waar iedereen elkaar vragend aankeek: “Weet iemand waarom we geweerschoten horen?” Ondertussen zag ik hoe het Congolese leger met hoge snelheid door de stad reed. De chaos veroorzaakte zelfs verkeersongelukken. De geruchten begonnen zich te verspreiden: M23 heeft Sake veroverd. Sake ligt op slechts 24 kilometer van Goma.
Rond elf uur zaten we in een spoedoverleg over de veiligheidssituatie. Het nieuws werd bevestigd: er zijn gevechten in de buurt van Sake. We werden naar huis gestuurd met het advies om thuis te blijven werken tot de situatie kalm zou worden. Maar het was duidelijk: de duisternis was begonnen.

Vluchtelingenstromen
De inwoners van Sake en de omliggende dorpen begonnen massaal te vluchten naar Goma. Toen ik thuiskwam, was er geen elektriciteit en geen water uit de kraan. “God, dit is alarmerend,” riep ik uit. Ik verloor geen tijd en begon eten in te slaan, zoveel als ik kon veroorloven, om voorbereid te zijn op wat komen ging. Die nacht werd de eerste van vele lange nachten. Bombardementen, geweerschoten, veranderend weer, totale duisternis. Zelfs het internet werd afgesloten.

24 januari: Nog meer chaos
De volgende dag veranderde er niets. Mensen begonnen massaal te evacueren.  Vluchtelingen uit kampen in Mugunga en Rusayo trokken naar veiligere gebieden. Rond het middaguur kwam het internet kort terug, en toen hoorden we het nieuws: de gouverneur van Goma was gedood in de gevechten. De situatie verslechterde verder. De M23-rebellen kwamen nu ook vanuit andere kanten, zoals Kibumba, nabij het vluchtelingenkamp van Kanyaruchinya. De gevechten tussen het leger en de M23 intensiveerden, en de angst werd ondraaglijk.

25 januari: De beslissing om te vertrekken
Met de constante gevechten in de stad besloten mijn man en ik te voet melk voor onze dochter te zoeken. Veel winkels waren gesloten, waardoor we ver moesten lopen voordat we iets vonden. Onderweg zagen we honderden soldaten, tanks en straaljagers op weg naar de frontlinie. Het geluid van ontploffende bommen was onophoudelijk. Mijn man zei: “Grace, jij moet morgenochtend met onze dochter vertrekken. De rebellen gaan Goma in nemen. Bukavu is niet helemaal veilig, maar op dit moment is het beter dan hier.” Die avond pakte ik onze spullen: alleen het hoognodige. We moesten vroeg opstaan om een ticket en een plek op de boot te bemachtigen, omdat veel mensen Goma probeerden te ontvluchten.

26 januari: de vlucht naar Bukavu
Om vijf uur ’s ochtends fluistert mijn man: “Word wakker! Je moet nu je bed uit en je klaarmaken. Je mag niet te laat zijn, anders vind je geen plek meer op de boot naar Bukavu in Zuid-Kivu.” Het was nog steeds zo donker dat het eerder op 1 uur ’s nachts leek. Ik maakte mijn dochter klaar, wekte de nanny en samen haastten we ons naar de haven. Om zes uur waren we er en, godzijdank, vonden we een plek op de boot. Ik smeekte mijn man om met ons mee te komen. Hij weigerde, vastbesloten om ons huis te bewaken en later te vertrekken. Nog geen uur nadat we waren vertrokken, nam M23 Goma in. Vluchten vanaf de luchthaven werden stilgelegd, en er was geen verkeer meer over het Kivumeer. Overal waren geweerschoten en bomexplosies te horen.

Een nachtmerrie zonder einde
In Bukavu leek het alsof de nachtmerrie doorging. Ik kon niet slapen. Mijn gedachten waren constant bij de mensen in Goma: mijn familie, mijn vrienden, en vooral mijn man die was achtergebleven. De situatie verslechterde snel. Gevechten vonden nu plaats in de stad zelf. Het dieptepunt kwam toen een bom het grote ziekenhuis in Goma trof, waar kinderen in de neonatologie-afdeling werden gedood. Het is onvoorstelbaar wat de moeders daar doormaakten, de vrouwen die net waren bevallen, of degenen die hun geliefden verloren in de kampen waar ze zich veilig waanden.

Een gebed voor Goma
Ik zou niemand wensen in mijn schoenen te staan, laat staan in die van de mensen in Goma op dit moment. Alsjeblieft, bid voor hen. Want waar twee of meer mensen samenkomen in gebed, in de naam van Jezus, daar is Jezus aanwezig.

Grace is communicatiemedewerker van Red een Kind in DR Congo

[button_primary link=”https://www.redeenkind.nl/noodhulp-congo/”]Geef voor noodhulp[/button_primary]