Dertig geiten en meer dan honderd kippen kregen Jarno en Lisa op hun trouwdag cadeau. Een complete veestapel, waarmee Red een Kind gezinnen in armoede helpt. Lisa: “Uitdelen naar de wereld om je heen levert zoveel meer op dan alles voor jezelf houden.”
Bij een feestje hoort een cadeau. En bij een bruiloft is dat vaak een envelop met geld. Logisch, want een kersvers stel met toekomstplannen kan elke euro goed gebruiken. Jarno (25) en Lisa (29) uit Zaandijk zijn zo’n stel, maar besloten het helemaal anders aan te pakken. Ze vroegen al hun bruiloftsgasten om een dierbaar cadeaukaart van Red een Kind om gezinnen in Burundi, Malawi en Kenia te helpen. Kippen zorgen voor eieren om zelf te eten, en een geit geeft dagelijks melk en mest voor vruchtbare grond. Zo’n dier maakt een groot verschil voor gezinnen in armoede.
We delen liever uit
“We wilden niet alleen onze liefde vieren, maar ook iets terugdoen voor de wereld om ons heen”, vertellen Jarno en Lisa een paar maanden na hun trouwdag. Jarno: “Natuurlijk kun je altijd geld gebruiken om nieuwe spullen te kopen. Maar wij hebben al een koophuis dat we helemaal hebben verbouwd, terwijl er zoveel mensen zijn die niet eens een dak boven hun hoofd hebben. We zijn gezegend met wat we hebben, dus delen we liever uit.” Lisa vult aan: “We hadden het gewoon echt niet nodig, en we vonden het niet leuk om een envelop als cadeauwens op de uitnodiging te zetten. Maar mensen willen wel heel graag iets geven, daarom was dit een prachtige oplossing.”
Het stel vertelt dat ze christen zijn en Red een Kind kennen van christelijke evenementen en collectes in hun kerk. Toen ze zochten naar een mooie manier om giften te vragen voor hun huwelijk, stuitten ze online op het concept van dierbaar cadeau. Lisa: “Red een Kind is een mooie organisatie die gezinnen – en daarmee hele gemeenschappen – helpt om zelfstandig te worden. Mensen op deze manier zelfredzaam maken is een duurzame methode waar we enorm achter staan. Bovendien is het een mooie metafoor: dat we aan het begin van ons eigen gezinsleven ook een ander gezin op de wereld helpen met hun toekomst.”
Dertig geiten
Maar aan hun plan zat nog wel een uitdaging: hoe kregen ze hun gasten zover dat die meededen, en niet toch met cadeaus of envelopjes aan zouden komen? Lisa: “We voegden bij onze online uitnodiging een compleet stappenplan toe hoe mensen via de website van Red een Kind een dierbaar cadeau konden geven.” Het idee was dat alle genodigden hun cadeaukaart mee zouden nemen naar de bruiloft, zodat ze op een speciaal bord gehangen konden worden.
Lisa: “Zo konden we zien hoe groot de veestapel werd”, lacht ze. “Alleen in de praktijk werkte dat niet, want niet iedereen had op de site van Red een Kind voor een fysieke kaart gekozen. Anderen stopten de kaart in een felicitatiekaart. Bovendien leverde het bij sommige mensen ook verwarring op, omdat dit niet een standaard cadeauwens is. Ze vroegen aan de ceremoniemeesters of ze écht niets anders voor ons mochten meenemen!”
Het bord op het feest bleef daardoor leger dan verwacht. Maar bij het uitpakken van de cadeaus – die ze natuurlijk óók kregen – bleek de opbrengst prachtig: dertig geiten (750 euro) en honderdtwaalf kippen (560 euro).
Jarno en Lisa vertellen dat al deze gulle giften hen een enorm warm gevoel gaven. Jarno: “Wij kregen een cadeau waarmee we andere mensen blij kunnen maken. Daardoor voel je nog meer liefde en dankbaarheid dan wanneer je alleen zelf geld krijgt.” Ze raden dan ook iedereen aan om hetzelfde te doen. Lisa: “We zijn blij en trots dat we via Red een Kind een positief verschil hebben gemaakt. Geven levert je zoveel liefde op!”
“Mijn naam is Gurubari. Ik kom uit een klein dorp in het Indiase gebied Nabarangpur. Dit is niet alleen mijn verhaal, maar het verhaal van heel veel meisjes van wie het leven is veranderd.
Ik kom uit een boerengezin met vier dochters. Mijn vader, Padam, is boer en de kostwinner van ons gezin. Het leven is nooit makkelijk voor ons geweest – er zijn veel dagen waarop we moeite hebben om rond te komen.”
Lage verwachtingen van meisjes
“Maar niet alleen onze financiële problemen hebben grote impact op mijn leven. Mijn linkervoet is misvormd waardoor ik beperkt ben in wat ik doe. Van een meisje wordt in mijn omgeving al niet meer verwacht dan dat je jong trouwt en het huishouden gaat runnen. En een meisje met een beperking? Daar is het leven nóg moeilijker voor. Maar ik had dromen, en ik weigerde ze op te geven.”
Een levens veranderende plek
“Toen het kindcentrum van Red een Kind opende in ons dorp veranderde mijn leven. Het werd niet alleen een plek om te leren, maar ook de plek waar ik me gezien, gehoord en gesteund voelde. Voor het eerst begon ik echt te geloven dat een opleiding mijn leven kon veranderen.
Mijn vader wilde er eerst niets van weten, maar door de impact van het dorpsprogramma zag hij steeds meer in dat onderwijs het verschil kan maken. Vandaag de dag is hij een van mijn grootste fans: hij moedigt me aan om te blijven leren en geloven in mezelf.”
‘Jij doet ertoe!’
“Tegen het einde van mijn schooltijd deed zich een probleem voor: we hadden geen geld om de materialen voor mijn examens te betalen. Ik was ontzettend verdrietig. Ik wilde het zo graag goed doen, niet alleen voor mezelf, maar ook voor mijn gezin en iedereen die in me geloofde.
Opnieuw kregen we hulp vanuit Red een Kind. Ze zorgden ervoor dat leerlingen zoals ik de materialen voor onze examens kregen. Dit was echt een boodschap van hoop voor mij die zei: ‘We geloven in jou, Gurubari, jij doet ertoe!’. Ik leerde dagenlang hard en slaagde! Voor ons was dat niets minder dan een wonder.”
‘Stop niet met dromen’
“Ik heb me nu ingeschreven voor het voortgezet onderwijs. Ik wil verder leren en droom ervan op een dag meisjes zoals ik te helpen geloven in zichzelf. Want een beperking is geen onvermogen en armoede zou nooit het einde van onze dromen moeten betekenen!
Wat er in mijn dorp gebeurt is groter dan mijn verhaal: de levens van heel veel meisjes veranderen. Indiase dorpen veranderen. Oude tradities die meisjes als ondergeschikt zien maken langzamerhand plaats voor nieuwe mogelijkheden en kansen. Er zijn zaadjes van verandering gepland in ons dorp. Ik wil tegen elk kind zoals ik zeggen: ‘Stop niet met dromen. Jij bent sterker dan jouw omstandigheden!’”
De tienjarige Atoch uit Zuid-Soedan loopt elke ochtend en avond met een gieter in de hand door haar tuin. Elke rij groenten krijgt met veel zorg en aandacht water. De verantwoordelijkheid die het meisje draagt is namelijk groot…
Atoch verloor haar moeder al op jonge leeftijd. Haar vader is visueel beperkt en daardoor niet in staat om voor haar te zorgen. Daarom woont Atoch sinds het overlijden van haar moeder bij haar tante, waar ze niet alleen een warm thuis heeft gevonden, maar ook een nieuw doel in haar leven.
Als oudste kind in het gezin van haar tante helpt Atoch met het verzorgen en opvoeden van haar jongere broertjes en zusjes. “Ze staat voor zonsopgang op om in de tuin te helpen en doet dit ’s avonds nog een keer”‘, vertelt haar tante trots. “Ze klaagt nooit, omdat ze weet dat we op deze manier als gezin kunnen overleven.”
Opgroeien in een stabiele en veilige omgeving
Atochs gezin is een van de vele families die meedoen aan het straatkinderenproject van Red een Kind in Zuid-Soedan. Dit project wordt gefinancieerd door Stichting Pharus. Het koppelt kinderen die op straat leven of geen ouderlijke zorg krijgen aan scholen en gezinnen binnen hun dorpsgemeenschap. Deze gezinnen krijgen materiele steun en coaching om goed voor deze straatkinderen te zorgen of bijvoorbeeld groenten te verbouwen. Daardoor verdienen ze inkomsten en groeien de kinderen op in een stabiele omgeving.
Voor Atoch levert het project niet alleen dagelijks gezonde maaltijden op, maar ook een gevoel van waardigheid, stabiliteit en de ruimte om te dromen over de toekomst. Zo neemt ze samen met andere kinderen in haar dorp deel aan lessen gericht op psychosociale ondersteuning. Daar leert ze binnen een veilige omgeving spelen, groeien en wennen aan regulier onderwijs. Atochs ogen lichten op als het over school gaat. “Ik wil juf worden”, zegt ze verlegen. “Zodat ik kinderen zoals ik kan helpen.”
Het verhaal van Atoch is er één uit duizenden in Zuid-Soedan. Het laat zien wat er mogelijk is als kinderen niet langer hoeven te overleven en de ruimte krijgen om te groeien. Net als de groenten in Atochs tuin die ze elke dag met veel zorg water geeft.
[button_primary link=”https://www.redeenkind.nl/over-ons/hier-werken-wij/zuid-soedan/” target=”_self”]Over ons werk in Zuid-Soedan[/button_primary]
In juni waren onze programmamanagers een week in Nederland. We vroegen elk van hen om een verhaal van een kind te delen dat hen is bijgebleven. Collega Oliver Michael uit Zuid-Soedan vertelde een verhaal dat ons diep raakte. Een verhaal dat laat zien waarom we doen wat we doen.
In een vergeten dorpje in west Equatoria in Zuid-Soedan wordt een jongen geboren in de schaduw van oorlog. Hij woont in een hut gemaakt van modder en loopt op blote voeten. Schoenen, daar kan hij alleen van dromen. Elke ochtend loopt hij kilometers naar school. Hij heeft geen pen, geen papier, en geen schooltas. Schoolboeken kunnen zijn ouders niet betalen. Daarom schrijft hij zijn antwoorden op de stoffige grond van de school. Toch is hij de beste leerling van de klas.
Helaas blijken de schoolregels belangrijker. Omdat hij geen schooluniform heeft, mag hij geen toetsen meer maken. Regelmatig wordt hij naar huis gestuurd. Daarom gaat hij helpen in de landbouw: hij verbouwt cassave en maïs. Als hij twaalf jaar is, vraagt hij zijn moeder om alcohol te brouwen van de gewassen, zodat hij een schooluniform kan kopen.
Net als het leven van de jongen er hoopvoller uit begint te zien, maakt de oorlog alles kapot. Het regent bommen. Hij en zijn familie vluchten de jungle in, verstoppen zich onder bomen en lopen dagenlang, doodsbang en moe, richting DR Congo.
In DR Congo vindt de jongen geen rust, maar honger. Hij werkt veel op het land om cassave te verzamelen. Zijn leergierigheid blijkt zijn houvast. ’s Avonds leest hij bij het kampvuur uit kapotte schoolboeken. Als hij zestien jaar is, smeekt zijn moeder hem om te trouwen. Niet voor de liefde, maar om financieel overeind te blijven. Hij zegt ja, op één voorwaarde: ‘Ik wil blijven studeren.’
Als hij in DR Congo ook niet naar school kan, besluit de jongen in 21 dagen naar Oeganda te lopen. Daar klopt hij twee jaar lang op gesloten deuren. Uiteindelijk biedt de Oegandese overheid hem een studiebeurs aan, maar halverwege zijn studie wordt deze stopgezet. Toch geeft hij niet op. Hij krijgt de kans om een studie te doen in de mechanica van motorvoertuigen. Drie jaar lang repareert hij motoren. Daarna krijgt hij zelfs nog een studiebeurs aangeboden.
Maar er is binnenin de jongen iets veranderd. Om hem heen ziet hij de gebrokenheid van de mensen, het trauma en de hopeloosheid. Er zijn meer kapotte mensen dan kapotte auto’s. Daarom besluit hij sociaal werker te worden. Hij behaalt een bachelorsdiploma in Sociale Ontwikkeling en daarna een masterdiploma in Milieubeheer en Afrikaanse studies aan een van ’s werelds beste universiteiten in Parijs.
Deze jongen, die ooit op blote voeten liep en niet welkom was op school, dat ben ik.
Ik ben de eerste in mijn familie die naar school ging en een diploma behaalde en de eerste die kon dromen over meer dan overleven. Maar ik ben niet vergeten waar ik vandaan kom. Daarom ondersteun ik kinderen in Zuid-Soedan. Mijn verhaal is een getuigenis van wat er mogelijk is als kinderen gezien, gesteund en gehoord worden.
Mijn naam is Oliver Michael, en ik ben het kind dat weigerde om op te geven.
Somalië heeft een van de hoogste moeder- en kindsterftecijfers ter wereld. Het hartverscheurende verhaal van moeder Ayan is helaas geen uitzondering voor veel Somalische gezinnen.
“Ik had zeven kinderen, maar een van hen kwam om tijdens de overstromingen”, vertelt Ayan met tranen in de ogen. Ongeveer een jaar geleden veroorzaakten zware regens overstromingen in het zuiden van Somalië. Hierdoor moesten de boerin, haar familie en veel anderen hun huis achterlaten.
Op de vlucht voor water
“We moesten vluchten voor ons leven. Onze kleine boerderij stond onder water en we konden niets meenemen. Een van mijn kinderen was jong en onderschatte de hoogte van het water. Hij viel in het water en verdronk. Later scheidde mijn man van me vanwege wat er was gebeurd. We probeerden onderdak te vinden in een vluchtelingenkamp, maar er waren al veel gezinnen en er brak cholera uit. Dus verhuisden we naar een andere nederzetting.”
Klimaatcrisis
Natuurrampen zoals overstromingen en droogte behoren tot de belangrijkste oorzaken van de humanitaire crisis in Zuid-Somalië. Dit jaar heeft meer dan een derde van de 18,7 miljoen inwoners van het land humanitaire hulp nodig.
“Jaren geleden hadden we betere seizoenen”, vertelt Ayan. “Als het regende, verbouwden we gewassen en konden we overleven. Maar de regens stopten en er was een lange periode van droogte. Het was niet mogelijk om te verbouwen en ik moest in andermans huis werken, schoonmaken en kleren wassen om met mijn gezin te overleven. En nu zijn er juist weer overstromingen en dwong het water ons om te vluchten en alles achter te laten.”
Ondervoeding
Hoe moeilijk het ook was, Ayan nam de volledige verantwoordelijkheid voor haar kinderen op zich. “Ik heb zes kinderen zonder vader. Ik zou alles voor ze doen, maar ik heb hulp nodig”, nu praat Ayan over haar zoon Omar. Hij raakte ernstig ondervoed. Als ouder breekt het je hart om je kind te zien lijden, maar Ayan vond gelukkig hulp in een van de medische en voedselcentra waar Red een Kind samen met andere organisaties werkt.
Hoop te midden van crisis
Dit redde het leven van Omar. Hij werd opgenomen en kreeg speciale voeding voor ondervoede kinderen. Ayan kreeg advies over voeding en gezondheid. Ze vertelt: “Bij jullie kon ik een gratis en goede behandeling krijgen voor mijn kind. Ik ben blij dat ik hulp voor Omar heb gevonden. Ik heb er alle vertrouwen in dat mijn kind na de behandeling volledig zal herstellen.”
Ayan kreeg niet alleen speciaal voedsel, maar ook gratis medicijnen om Omars medische complicaties te behandelen. Dankbaar en opgelucht verliet ze de kliniek, wetende dat er hulp beschikbaar zal zijn wanneer ze die nodig heeft.
© Foto’s: Medair
Hoe kan het dat we een meer vol vis hebben, maar dat er nergens vis te koop is en niemand in ons dorp vis eet? In antwoord op deze vraag startten 23 vastberaden jongeren een eigen viskwekerij. Ze veranderden hiermee niet alleen hun eigen levens, maar ook die van de andere gezinnen in hun dorp. “Ik hoop dat Kirundo straks bekendstaat om zijn vis. Dit is pas het begin.”
Boven op een heuvel staat een houten schuur. Het is nog moeilijk voor te stellen dat hier een succesvolle viskwekerij wordt gerund. Pas als de groep zich omkleedt en laarzen en netten tevoorschijn komen, wordt duidelijk dat alles hier om vis draait. Onder leiding van Claudine, moeder van twee jonge kinderen, staat een stabiele coöperatie die niet alleen een manier heeft gevonden om de lokale economie te versterken, maar ook om hoop en verandering te brengen waar dat het hardst nodig was.
Een gedeelde droom
Claudine herinnert zich hoe het allemaal begon: “In 2019 begonnen we als een kleine, jonge zelfhulpgroep die spaarde en inkomsten verleende aan elkaar. We wilden iets groters opbouwen, iets dat niet alleen onszelf, maar onze hele dorpsgemeenschap zou helpen. Toen we training kregen in ondernemerschap, kreeg het idee van een viskwekerij langzaam vorm.” Maurice, de financiële kracht achter de coöperatie, knikt instemmend: “Kirundo heeft zoveel meren, maar vis werd amper gevangen, laat staan verkocht. Mensen wisten niet hoe ze het moesten bereiden, en als het al op de markt kwam, was het vaak van slechte kwaliteit. We zagen een kans: hier wilden we verandering in te brengen.”
Zelfvertrouwen
Partnerorganisatie FECABU zorgde voor een vervolgtraining over viskweek. Maurice legt uit: “Het gaf ons vertrouwen om een bedrijf te starten. Het doel was niet alleen vis verkopen, maar ook andere dorpsgemeenschappen inspireren. Inmiddels trainen we andere coöperaties om hetzelfde te doen.” Claudine voegt toe: “De eerste keer dat we onze Tilapia-vis op de markt aanboden, was het een groot succes. Binnen een dag was alles uitverkocht! Mensen hier vinden vis heerlijk, en ze hebben geleerd hoe ze het simpel kunnen koken of bakken. Het heeft hun eetgewoonten voorgoed veranderd.”
Een toekomst vol mogelijkheden
Tegenwoordig oogst de coöperatie twee keer per jaar, wat hen een flinke omzet oplevert. Een kilo vis brengt achtduizend Burundese Franc (ongeveer 2,51 euro) op. Maurice somt op: “Dankzij de viskwekerij hebben alle leden nu een stabiel inkomen en de mogelijkheid te investeren in vee, zoals geiten en varkens.”
Voor de leden van de coöperatie is de viskwekerij een bron van trots. Claudine vat het perfect samen: “Het grootste cadeau dat deze coöperatie mij heeft gegeven, is mijn veranderde mindset. Ik werk samen met anderen, ik kan investeren in andere bedrijven zoals een rijstcoöperatie… ik zie een toekomst vol mogelijkheden. Voorheen was ik onzeker, ik sprak nooit in het openbaar”, zegt ze. “Nu ben ik bekend en word ik gerespecteerd in de dorpsgemeenschap. Mijn man ziet de voordelen ook: onze kinderen eten gezond, ze kunnen naar school en we hebben geen zorgen meer over schoolgeld.”
Inmiddels is het dorpsprogramma in Kirundo afgerond. Maar ook zonder steun kijkt de coöperatie vol vertrouwen naar de toekomst. “We hebben veel ervaring opgedaan en willen blijven groeien”, zegt Maurice. ‘’We merken dat andere jongeren naar ons kijken en hetzelfde willen bereiken. Ook dat motiveert ons om door te gaan.” Claudine droomt hardop: “Ik hoop dat ons dorpsgemeenschap straks bekendstaat om zijn vis. Ik wil meer soorten vis kweken, niet alleen Tilapia. Dit is pas het begin.”
Hoop
Dankzij de vastberadenheid van deze jonge mannen en vrouwen is er nu gezond eten beschikbaar, waar er voorheen geen vis op de markt was. De viskwekerij heeft levens veranderd en biedt meer hoop voor de regio. Claudine: “We hebben geleerd dat niets onmogelijk is als je samenwerkt.”
Een stralende dame van 13 jaar oud zit voor haar huis met een stapel manden naast zich. Haar handen bewegen snel terwijl ze werkt aan een nieuwe mand. Dit is de Burundese Aline. Ze was ambassadeur van het dorpsprogramma in Kirundo. Dit programma werd afgelopen jaar afgerond en Aline deelt graag over de impact ervan op haar leven.
“Ik was zes jaar toen ik hoorde over het dorpsprogramma en de kidsclub. Het leek mijn ouders goed als ik daarheen ging en dat wilde ik ook heel graag. In de kidsclub dans en sport ik en ik leerde manden maken, dat doe ik al sinds mijn zevende!”
Wat is je doel voor komend jaar? Wat is je droom voor de toekomst? Dit zijn vragen waar Zeddy nooit over na kon denken. Ze leefde van dag tot dag waarbij elke dag maar één doel had: aan eten komen en overleven. Dat veranderde toen Zeddy lid werd van een zelfhulpgroep.
Ze is een sterke, stralende vrouw even in de zestig. Zeddy heeft zes kinderen, waarvan alleen de jongsten nog thuis wonen. Toen in 2021 een zelfhulpgroep startte in haar dorp in Bomet, Kenia, besloot Zeddy mee te gaan doen. Ze leerde hoe belangrijk het is om geld te sparen en plannen te maken voor de toekomst.
‘Mijn dromen zijn binnen mijn bereik’
“Dankzij de zelfhulpgroep besefte ik dat mijn dromen niet alleen mogelijk waren, maar ook binnen mijn bereik”, vertelt Zeddy trots. Ze vouwt een groot papier uit. Hierop heeft ze al haar dromen voor de komende jaren uitgewerkt, van een kippenhok neerzetten en een nieuw huis bouwen tot een weiland voor de koeien en velden aanleggen om maïs en bananen te verbouwen. Het staat er allemaal op. En het mooie is: veel hiervan is al werkelijkheid geworden!
Kennis doorgeven
Zeddy zette haar dromen op papier en werkt er hard aan haar leven en dat van haar gezin te verbeteren. Dankzij haar harde werken is er nu meer te eten en genoeg geld voor kleren en schoolspullen voor de kinderen en om het huis te verbeteren. En het mooie is? Deze kennis houdt Zeddy niet voor zichzelf! “Ik deel van wat ik geleerd heb met mensen om me heen. Op die manier ontdekken zij ook dat ze kunnen groeien en worden ze sterker.”
Wil je weten wat we nog meer in Kenia doen?
[button_primary link=”https://www.redeenkind.nl/hier-werken-wij/kenia/”]Ontdek het hier[/button_primary]