Overdag dwaalt God over de wereld, maar ’s nachts slaapt hij in Rwanda. Dat vertellen de inwoners van ‘het land van de duizend heuvels’ elkaar graag.

Rwanda. Prachtig, vruchtbaar land met rode aarde en vriendelijke mensen. Twaalf miljoen inwoners, de helft kind of jongere. Donorlieveling waar armoede de grootste uitdaging is, en tegelijk succesvol en voorbeeldig (maar nog lang niet afdoende) wordt bestreden. Land waar de woorden Hutu en Tutsi sinds 1994 verboden zijn. Dat was nadat in april van dat jaar de hel losbarstte, en de bevolking elkaar in een ongekende razernij verkrachtte, verminkte en vermoordde. Dit land bezocht ik, samen met een groepje predikanten, tijdens een studiereis georganiseerd door de stichting Red een Kind en World Servants.

 

Ik zag weelderig groen, ik zag alles bewegen: mensen op akkers, mensen onderweg, kilometers lopend en fietsend en van alles vervoerend, baby’s, bananen, bossen hout, mais, thee, meubilair. We bezochten vele hulpprojecten, en werden geraakt door de kracht en de gedrevenheid, we zagen het succes, en trotse mensen die na afloop van het programma zelfstandig verder kunnen. Vele gesprekken voerden we, over wat arm is en rijk, over wat hulp is, en zou moeten zijn, en waarom eigenlijk, en wie denken we wel dat we zijn, en moeten we méér zeggen en minder doen, of juist andersom?

En achter alles wat ik zag en hoorde, was het geheimzinnige mysterie van een verborgen wereld en geschiedenis. Van koningen en herders en boeren. Van een God die slaapt in Rwanda. Van een kerk die door de kolonisator wordt geïntroduceerd - in Rwanda werd 80% van de bevolking christelijk. Een verborgen wereld: hoe het zover heeft kunnen komen dat veel kerken geen schuilplaats bleken, in het voorjaar van 1994, maar massaslachtplaatsen, hoe broeders en zusters, zelfs voorgangers, elkaar naar het leven stonden.

Nadenken over vergeving en verzoening was een van de thema’s van deze predikantenreis. Ik heb nauwelijks de moed daar achteraf iets over te zeggen. Ja, de Rwandese regering maakt het al 25 jaar tot haar speerpunt, verzoening. En daarnaast willen de mensen ook vooruit: de armoede achterlaten, het land opbouwen, een toekomst voor de kinderen. Maar achter dat alles zijn de dingen die niemand zegt. Een verborgen wereld en een verborgen geschiedenis. Ik kan alleen maar hopen en bidden dat God, als hij ’s morgens vertrekt uit Rwanda om de aarde weer over te zwerven, de vrede in de harten van de Rwandezen zal achterlaten.

Marijke van Selm

Marijke van Selm is predikant van de Protestantse Gemeente Oostvoorne en nam in 2019 deel aan de predikantenreis van Red een Kind

 


Terug naar overzicht